Szukaj

Szukaj na stronie



Reklama



Streszczenia

Angielski
Barok
Epoki i charakterystyki
Młoda Polska
Oświecenie
Pozytywizm
Renesans
Romantyzm
Współczesność
XX lecie

lokaty bankowe oprocentowanie
Wybierz najwyżej oprocentowane lokaty bankowe sposrod ponad 35 banków. IdeaBank.

XLokaty.pl



„Trzeba nowego kultu, trzeba nowych więzów, trzeba nowego boga oślepłemu światu” – oświeceniowy charakter “Prostaczka”

Wolter porównywał uczucia, namiętności do wiatrów, które wydymają żagle okrętu: jedne nadają mu prędkości, inne z kolei spowalniają go lub nawet zatapiają. Czy warto zatem podejmować ryzyko wystawiając się na działanie tak potężnych żywiołów? Odpowiadając na to pytanie należy mieć na uwadze jeden tylko fakt: podobnie jak żaglowiec bez wiatru nie płynie, tak człowiek bez poddawania się uczuciom i patrzenia na świat przez ich pryzmat staje się biernym obserwatorem, nie dostrzegającym głębi otaczających go rzeczy. Ucieleśnieniem tej empirystycznej idei oświecenia, a także wielu dydaktycznych myśli stały się u Woltera powiastki filozoficzne.



W „Prostaczku” główny nacisk zostaje położony na krytykę myślenia i działania zdominowanego przez dogmaty oraz przesądy w żaden sposób nie pokrywające się z rzeczywistym obrazem świata. Wolter dokonuje tego poprzez wprowadzenie do akcji powiastki postaci Hurona, Indianina, który przybywszy statkiem z ameryki zostaje poddany gruntownemu procesowi nauczania. Jego osobę można porównać do dziecka, które nie skrępowane żadnymi przesądami zaczyna poznawać świat. Kieruje się wyłącznie swoimi uczuciami oraz zgodnością z prawem naturalnym. Od razu zauważa niespójności w oczywistych prawdach religijnych, czy obyczajowych. Nie może się nadziwić sprzecznościom, które zauważa w myśleniu „cywilizowanych” ludzi. Jest ono do tego stopnia różne od jego wyobrażenia o świecie, że w konsekwencji wpada w konflikty z ludźmi i prawem.



Wolter ukazuje również jak istotną funkcję w naszym życiu powinna pełnić wiedza. Podczas gdy Huron jest więziony w Bastylii, obserwujemy zachodzące w jego umyśle zmiany. On sam wypowiada następujące słowa: „Miałbym ochotę uwierzyć w metamorfozy: z bydlęcia stałem się człowiekiem”. Autor celowo poddaje go tej przemianie, aby ukazać siłę i potęgę wiedzy. Paradoksalnie pada nawet stwierdzenie, iż Prostaczek byłby się czuł szczęśliwy w tym siedlisku rozpaczy, gdyby nie to, że kochał. Nauka staje się więc nie tylko środkiem przemian, „metamorfoz”, ale zostaje także podniesiona do rangi rzeczy mogącej stanowić cel sam w sobie. Jej zdobywanie – przyczyną szczęścia.



Ostrej i trafnej zarazem krytyce zostaje poddany aparat państwowy i kościelny. Cała struktura urzędnicza państwa ukazana jest jako zgrupowanie ludzi, którzy piastowane przez siebie stanowiska zawdzięczają wielu rzeczom, tylko nie swoim umiejętnościom. Co więcej sposób, w jaki się o tym wypowiadają charakteryzuje się nie tylko pewną swobodą, ale także poczuciem o własnej „zaradności”. Wolter wprowadza termin dosyć dosadnie obrazujący położenie czystej moralnie Saint-Yves pośród aparatu urzędniczego: „upaść przez cnotę”. Podobnie rzecz ma się z instytucją, która z założenia powinna stanowić ostoję duchową. Jezuita w rozmowie z panną de Saint-Yves nie mogąc, a raczej nie chcą uwierzyć jej historii tak manipuluje przykładami z dzieł religijnych, że w rezultacie udziela rozgrzeszenia panu de Saint-Pounage, a wręcz aprobuje jego żądania.



„Prostaczek” wraz z innymi powiastkami filozoficznymi Woltera stanowi chyba najlepsze zobrazowanie nastrojów panujących w XVIII wiecznej Europie. W każdej z nich wyraźnie da się odczuć wpływy filozofii empirystycznej i racjonalistycznej. Ich autor zaciekle walczy z nietolerancją i niesprawiedliwością uważając je za jedyną przyczynę okrucieństwa na świecie. Szydzi z głupoty, a szanuje i czci rozum, który stanowi jego największą broń – w jego moc nigdy nie wątpi.


Dodaj nową pracę...

Layout: Keithar


© 2005-2014 Streszczenia.org - Redakcja nie odpowiada za treść komentarzy i nadsyłanych prac oraz za ew. błędy w nich zawarte. Osoba która przesyła pracę w celu jej publikacji, gwarantuje że jest autorem pracy i ma do niej wszelkie prawa autorskie.

Streszczenia i opracowania lektur szkolnych, młoda polska, angielski, oświecenie, współczesność, XX lecie biografie, romantyzm, pozytywizm, barok, charakterystyki, testy, sciaga, ściąga




GotLink.pl

Jeśli chciałbyś(aś), aby Twój link znalazł się w tym miejscu, zajrzyj do działu Reklama.